vrijdag 2 juli 2010

Te heet

Niemand kookt graag met dit weer. Niemand zegt op een dag als vandaag 'Zullen we een lekkere ovenschotel maken vanavond?' of 'ik heb zo'n zin in een stoofpotje'. Nee, met temperaturen van ruim boven de dertig graden denk je eerder in termen van licht, en fris en verkoeling. Verfrissende eet- en drinkwaren zoals grote kannen met water, ijsklonten en schijfjes citroen; sappig zoet zomerfruit zoals nectarines en aardbeien; heerlijk knapperige worteltjes direct uit de groentenlade van de koelkast. Je denkt zelfs soms 'Zou ik niet in die koelkast passen?'. Maar dat terzijde. Deze week stond dan ook in het kader van verfrissing. In deze tijd van het jaar staat mijn tuin vol met heerlijke groene geurende kruiden zoals citroenmelisse, kruizemunt, pepermunt en natuurlijk tijm en rozemarijn. Kruiden blijken het namelijk erg naar hun zin te hebben in mijn zanderige tuintje op het zuiden. Een aantal jaren geleden heb ik ze in de mini-uitvoering waarin ze doorgaans worden verkocht zo in de grond gezet en ze doen het hier fantastisch. In de winter zie je niets meer dan een paar kleine stekelige plukjes ogenschijnlijk dode plant uit de grond steken, maar zodra het voorjaar wordt schieten ze de grond uit en dat ziet er prachtig uit. Heerlijke frisgroene bossen met wuivende blaadjes die zoet, fris en kruidig geuren zodra je er langs loopt. Ik geniet er echt van dat ik zo mijn tuin in kan lopen en de kruiden kan knippen die ik toevallig nodig heb voor een of ander gerecht wat ik aan het bereiden ben. Of gewoon je hand door de blaadjes van de citroenmelisse of lavendel halen en daaraan ruiken. Ik ben dan ook niet verbaasd dat sommige mensen zich inzetten voor aromatherapie. Ik denk dat geur je echt een gelukkiger mens kan maken. Maar dan heb ik het wel over de puur natuur geuren en niet die chemische namakertjes. Je kunt kruiden echt voor alles gebruiken. Met wat verse munt en suiker, rum, spawater en ijsblokjes heb je zo een heerlijk verse mojito. En wat te denken van een paar takjes citroenmelisse en munt in een kan ijswater zoals je altijd in die hippe woonbladen ziet staan? Het is allemaal zo simpel en absoluut lekker. Deze week heb ik mijn kruidenarsenaal maar weer eens uitgebreid door een bestelling te plaatsen bij een webwinkel in het zuiden van het land. Het webadres stond als tip op de Volkskrant culi-scheurkalender van die dag en meteen maar even gekeken. Ik was blij verrast dat ze ook 'verveine' verkochten. Dit struikgewas met zijn stevige, langwerpige groene blaadjes die intens naar citroenzuurtjes ruiken ben ik ook wel tegengekomen onder de namen citroenverbena, ijzerhard of zelfs citroenkruid. Verveine is in Nederland nog relatief onbekend. Dit kruid kom je echt niet tegen in die tuinwarenhuizen. Je moet echt zoeken. In Frankrijk daarentegen is het alom vertegenwoordigd. Ze stoppen het in thee, de verveine tisane, in zeep en andere lichaamssmeermiddelen. Yves Rocher - ja je weet wel die van die monstertjes die je moeder altijd in de bus kreeg - nou, die bestaat nog en daar heb ik onlangs een deo met verveinelucht gekocht. En, ja, het ruikt lekker. Ik moet je bekennen dat ik de smaak van die thee eigenlijk niet te vergelijken vind met de geur van verse geplukte takjes. Maar als je zo'n plant hebt: wat let je die zelf te maken? Maar goed, die twee struikplanten staan dus nu lekker bij te komen van hun reis in doos van winkel naar mij en ik hoop er nog lang van te kunnen genieten en ze uit te zien groeien tot grote jongens. Nu nog een goed plekje zoeken in de tuin. Of misschien toch beter in een pot zetten? Vorig jaar zomer wist ik op een markt in de Auvergne mijn eerste verveineplantje te bemachtigen. Die heel zorgvuldig vervoerd naar Nederland en gepot. Na aanvankelijke aarzeling, deed hij het erg goed. Totdat we de strengste winter in dertig jaar over ons heen kregen en het plantje letterlijk ondergesneeuwd raaktte en ik te druk was met sleeën, schaatsen en sneeuwballen gooien en ik het zieligje helemaal vergat! Toen de sneeuw dan eindelijk verdwenen was zoals sneeuw dat doet, verschenen de resten van het gestorven verveineplantje. Wat een teleurstelling voor hem en voor mij natuurlijk. De zoveelste bevestiging dat ik niet alleen als moeder tekort schiet, maar ook als plantverzorgster. Nu dan, ik recidiviste, ga het weer proberen. Aan het begin van de winter haal ik ze naar binnen en zal ze koesteren de hele winter door zodat ze volgend jaar weer vrolijk verder kunnen groeien in mijn kruidentuintje. Of loop ik nu te veel op de zaken vooruit? En wat die temperatuur betreft: volhouden maar. Drink twee liter water en houdt het hoofd koel bij Oranje vanmiddag.

maandag 28 juni 2010

Dag moestuin...

Ik ben een fan van moestuinen. Ik zeg bewust fan, want ik heb kort geleden wegens tijdgebrek mijn moestuinwerkzaamheden op moeten schorten. Niemand had mij verteld dat 200m2 vette klei bewerken heel zwaar is. Na mijn mini-moestuin aan huis van lichte zandgrond was ik daar ook totaal niet op voorbereid. En klei is niet alleen moeilijk te bewerken, het is ook ontzettend vruchtbaar. Je gaat twee weken op vakantie en bij terugkomst staat het gras tot aan je oren! Gras ja, want die broccoli-, sla- en venkelplantjes zijn tot aan de grond toe opgegeten door de konijnen, slakken en ander moestuinongedierte. En dan heb je maar een uurtje om dat gras te knippen in de meest onmogelijke houdingen waarna je eerst een week moet bijkomen van alle spierpijn voordat je hetzelfde klusje opnieuw kan gaan doen. Ook de smeerwortelplant houdt van moestuinen; manshoog met grote bladeren die over de bessenstruiken heen hangen en de ingang versperren. Het lijkt verdorie wel een jungle! Eerst de met smeerwortel begroeide ingang vrijkappen, voordat je uberhaupt aan tuinieren toekomt. Of is dat nou juist de essentie van tuinieren...? Hoe dan ook, moestuinieren is naast werken en een gezin een onmogelijke hobby. Het is waarschijnlijk daarom dat er voornamelijk mopperende gepensioneerden of kinderlozen op die tuincomplexen rondlopen. Dan maar weer terug naar de moestuinkookboeken. Daar was ik ten slotte door geinspireerd of moet ik zeggen: voorgelogen? Eén boek is mijn bijzondere favoriet en dat is Wilde venkel & rabarber van Caroline Zeevat en Ans Withagen (2007 Spectrum). Het ziet er niet alleen aanlokkelijk uit, maar het duo geeft veel tips voor in de moestuin het hele jaar rond en het staat natuurlijk niet te vergeten bordevol heerlijke en simpele recepten. Het bijzondere aan het boek is dat de dames in hun recepten gebruik maken van zo ongeveer alles wat er in een moestuin groeit inclusief het onkruid. Wat denk je van pesto van het alom gehate, onverwoestbare en allesbedekkende zevenblad? Een groene salade van paardebloemblad, zuring gedecoreerd met madelieven en klaverbloemen? Deze ongebruikelijke ingrediënten zijn naast erg lekker ook zeer voordelig en koken met de jaargetijden en uit de streek is ook helemaal verantwoord. Leuk om te vertellen is dat de auteurs van dit kookboek elkaar tegenkwamen op een camping in Frankrijk en hun passie voor koken, moestuinieren na thuiskomst besloten te bundelen met bekend resultaat. Als ik dit soort succesverhalen lees of hoor dan denk ik altijd: 'Zij wel.' Maar ja, het is waarschijnlijk gewoon een kwestie van keuzes maken en vervolgens uitvoeren dan maar.

Aangezien het tuinbonentijd is een simpel receptje van de dames Zeevat en Wilthagen:

Pasta met tuinbonentoppen

Twee handen tuinbonentoppen
paar stengels stengelui
olijfolie
slagroom
zout & peper
pasta
Parmezaanse kaas

Was de toppen en hak ze in grove stukken. Smoor de uitjes even zachtjes in de olijfolie en voeg de toppen toe. Even bakken, room erbij gieten en kruiden met peper en zout. Hussel het geheel door de gekookte pasta naar keus en strooi er wat flinters Parmezaanse kaas over.

Klaar! Zo simpel kan het leven zijn.

Je kunt in dit recept naar hartelust variëren met het groen. Probeer in het kader van met onkruid koken ook eens jong zevenblad of brandneteltoppen. Je kunt natuurlijk ook gewoon groen blad uit de winkel gebruiken. Het idee blijft het zelfde. En wat betreft de Parmezaan; ik ben zelf meer een fan van Pecorino.